Takoma Park (stan Maryland, USA), 3 listopada 2009 – po raz pierwszy na świecie, wykorzystano w oficjalnych wyborach system, w którym głosujący mogą sprawdzić, czy ich tajne głosy zostały poprawnie zapisane i zliczone. Takoma Park przeprowadza wybory prezydenta miasta oraz radnych na dwuletnie kadencje z wykorzystaniem nowego systemu głosowania - Scantegrity. Głosuje się za pomocą markera i papierowych kart wyborczych, z tym że po oddaniu głosu karty są skanowane, a następnie zliczane elektronicznie. Po oddaniu głosu w lokalu wyborczym, wyborca może sprawdzić, czy „kody potwierdzające” związane z jego głosem zostały opublikowane na stronie www komisji wyborczej.
<!–break–>
Wyborcy oddają głosy wykorzystując specjalne markery. Po zaznaczeniu takim markerem pola obok wybranego kandydata, pojawia się „kod potwierdzający”. Wyborcy, jeżeli tego chcą, mogą zapisać ten kod oraz numer seryjny karty wyborczej, a po powrocie do domu odwiedzić stronę komisji wyborczej i sprawdzić czy opublikowana lista kodów potwierdzających jest zgodna z ich wyborem. Kody są losowo przyporządkowane do każdego z kandydatów i każdej karty wyborczej, publikacja listy kodów potwierdzających nie ujawnia na kogo oddano głos.

System Scantegrity został opracowany przez kryptografa Davida Chauma, we współpracy z naukowcami z innych ośrodków: Uniwersytetu Maryland Baltimore County, Uniwersytetu George’a Washingtona, MIT, Uniwersytetu Ottawa oraz Uniwersytetu Waterloo. Grupa przeprowadziła wiele wyborów testowych, głównie na uniwersytetach (wybory do samorządu studenckiego) i w innych organizacjach. System ten jest o wiele tańszy od stosowanych obecnie systemów wyborów elektronicznych - jest w pełni open-source’owy, wykorzystywane są tanie standardowe-skanery i drukarki.

Większość zespołu implementującego system Scantegrity stanowią studenci. Grupa ta zdobyła pierwszą nadgrodę za system Punchscan na sponsorowanych przez National Science Foundation zawodach University Student Voting Competition (http://www.vocomp.org) w 2007 roku (na tych samych zawodach zespół z Politechniki Wrocławskiej zdobył nagrodę Best Original Work za system wyborów internetowych – przyp. red.). Scantegrity jest rozwinięciem tamtego systemu.

Dzisiejsze wybory zostały poprzedzone opublikowaniem przez komisję wyborczą zaszyfrowanych danych na stronie internetowej. Część z nich nie zostanie odszyfrowana, ale klucze potrzebne do odkodowania pozostałych zostaną opublikowane po zakończeniu wyborów. O tym, które klucze zostaną ujawnione zależy od nieprzewidywalnych danych – bazujących na wynikach spółek notowanych na amerykańskiej giełdzie. Ten sposób losowania kluczy do ujawnienia umożliwia na przeprowadzenie publicznego audytu, który umożliwia na sprawdzenie, że oficjalne wyniki wyborów są spójne z listą kodów potwierdzających opublikowanych na stronie www.

To, co uważam za szczególnie interesujące w tej technologii - mówi David Chaum - to jej wydajność i to, że może być zaadoptowana do praktycznie każdego systemu wyborczego – skanery w lokalach wyborczych mogą przyśpieszyć publikowanie wyników wyborów. Natomiast w scenariuszu, gdy skanery znajdują się w komisji okręgowej, lokale wyborcze potrzebują jedynie markerów, kart wyborczych i urny (głosowanie przebiega w tradycyjny sposób – przyp. red.).

Prof. Poorvi L. Vora, członkini grupy rozwijającej system z Uniwersytetu George’a Washingtona przyznaje, że czym innym jest rozwijać systemy wyborcze, a czym innym jest doprowadzić do tego, aby jeden z nich został użyty w prawdziwych wyborach.

To jest znaczący krok w ewolucji systemów wyborczych, mówi prof. Ronald L. Rivest z MIT (m. in. współtwórca algorytmu szyfrowania RSA, laureat nagrody Turinga – przyp. red.), pomimo tego, że zmagaliśmy się z wieloma ograniczeniami (związanymi z prawem wyborczym – przyp. red.), to jest to pierwszy krok dla nowych obiecujących tego typu rozwiązań.

Opracował: Filip Zagórski

http://scantegrity.org/

Po testowym głosowaniu przy pomocy systemu E-Glosowanie.org mam mieszane uczucia. Sam proces głosowania wydaje się być bardzo skomplikowany z punktu widzenia wyborcy nie będącego specjalistą IT.

Drukowanie kart do głosowania z linków przysłanych mailem jest proste i nie budzi większych wątpliwości, zwłaszcza że w realnym głosowaniu karty miałyby być przysłane pocztą. Gorzej z efektem finalnym, to znaczy połączeniem dwóch kart i wydedukowaniem z nich ostatecznego głosu. Wyborca widzi coś w tym stylu:

Opis głosowania wygląda tak:

Aby oddać poprawny głos musisz kliknąć na jedno kółko w każdym wierszu. Na Karcie Wyborczej odczytaj, który wiersz odpowiada Twojemu wyborowi. Patrząc na Kartę Kodową klikaj na kółka na ekranie.

• jeśli dany wiersz nie odpowiada Twojemu wyborowi, to kliknij na dowolne kółko w tym wierszu odpowiadające znakowi n na Karcie Kodowej
• jeśli dany wiersz odpowiada opcji, na którą chcesz głosować, to kliknij na kółko w tym wierszu odpowiadające znakowi T na Karcie Kodowej

Po dwukrotnym przeczytaniu tego opisu i pierwszej próbie oddania głosu uzyskałem komunikat następujący:

Zaznaczenie niezgodne z kartą kodową. Spróbuj ponownie.

Dopiero po chwili udało mi się poprawnie policzyć kolejne wiersze (powinny być chyba numerowane na obu kartach). Z pewnością pomogłoby, gdyby Karta Kodowa była wydrukowana na kalce technicznej tak, by można było ją nałożyć na Kartę Wyborczą (albo ta ostatnia mogłaby mieć wycięte okienka).

Konferencją prasową serwis e-Głosowanie.org rozpoczął rejestrację użytkowników do testowych wyborów internetowych, które odbędą się 4 czerwca.

System został zaprojektowany przez zespół pod kierownictwem Mirosława Kutyłowskiego i Filipa Zagórskiego we współpracy ze stowarzyszeniem Polska Młodych. Pierwsze testowe wybory z użyciem tego systemu są zaplanowane na 4 czerwca. Ich przedmiotem będzie wybranie najważniejszych celów dla Polski na najbliższe 20 lat.

Bezpieczeństwo systemu jest oparte o koncepcję Scratch, Click & Vote, której celem jest zapewnienie równocześnie tajności wyborów jak i uczciwości zliczania oraz odporności na ataki na komputer wyborcy. Autorzy zakładają uruchomienie inicjatywy ustawodawczej w celu wykorzystanie analogicznego systemu w wyborach powszechnych.

Szczegółowy opis działania systemu e-Głosowanie.org

Komentarz

Uruchomienie systemu e-Głosowanie.org jest przejawem dobrego zjawiska w debacie publicznej czyli zaprezentowanie rozwiązania alternatywnego zamiast krytykowania. Grupie kryptologów i Polsce Młodych udało się znaleźć środki na uruchomienie systemu i doprowadzić projekt do oficjalnej premiery.

Jak będzie wyglądało w praktyce wykorzystanie systemu w wyborach powszechnych? Może się to skończyć różnie. Polska administracja publiczna nie jest w praktyce zdolna do uruchomienia normalnie działającego systemu teleinformatycznego nawet jeśli dostaje do ręki gotowiec (przykładem mogą być lokalne wdrożenia rejestrów usług medycznych rozłożone na stopniu centralnym).

Podstawowym założeniem systemu jest konieczność uwierzytelnienia wyborcy, co stanowi drugie ryzyko (autorzy piszą: “Istnieje wiele technologii, które to umożliwiają (…) Nie wiemy jeszcze, która z tych technologii zostanie zastosowana”).

Trzeba mieć tutaj świadomość, że w ciągu ostatniej dekady polska administracja nie była w stanie wprowadzić do praktycznego użycia choćby jednej z wielu technologii w formie nadającej się do użycia w stopniu wystarczającym, by zapewnić powszechne wykorzystanie.

Optymistyczne oczekiwania, że wszystko rozwiąże pl.ID nieco przypominają optymistyczne oczekiwania, że “jest źle ale już w przyszłym roku będzie dobrze” podnoszone od wielu lat przy okazji każdej kolejnej zapowiedzi ze strony kolejnych rządów.

Nie mamy problemu z technologiami - mamy duży problem z administracją publiczną, oraz mniejszy problem z wykonawcami, którzy zostali przez tę administrację zdemoralizowani oraz przyzwyczajeni do tego, że złe wykonawstwo źle zamówionych systemów jest rzeczą normalną i tak ma być.